ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ಹೊತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದ ಜಿತು: ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕಹಿ ಕನ್ನಡಿ
By Editor | Bagalkot
ಒಡಿಶಾದ ಕಿಯೋಂಜಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಡಯಾನಾಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಜಿತು ಮುಂಡಾ ಕಥೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲ; ಅದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದಯ ಮುಖಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೃತಪಟ್ಟ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ಉರಿಯುವ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನಡೆದು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಬಂದ ಜಿತು ಮುಂಡಾ ದೃಶ್ಯ ಮಾನವೀಯತೆ ಎಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು “ಜನರ ಸೇವೆಗಾಗಿ” ಎಂಬ ಘೋಷಣೆ ಹೊತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಡ, ನಿರಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಜನರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎನ್ನುವುದು ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರವಲ್ಲ; ಭಯ, ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಕಾಗದಪತ್ರಗಳ ಕಾಡಾಗಿದೆ. ಜಿತು ಅವರ ಸ್ಥಿತಿ ಕೂಡ ಅದೇ. ಸಹೋದರಿಯ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವರು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಹೋದಾಗ, “ಖಾತೆದಾರರು ಸ್ವತಃ ಬರಬೇಕು” ಅಥವಾ “ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದಾಖಲೆ ತರಬೇಕು” ಎಂಬ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿತು. ನಿಯಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅದು ತಪ್ಪಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಮಾನವೀಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅದು ಅಮಾನುಷ.
ಒಬ್ಬ ನಿರಕ್ಷರ ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪತ್ರ, ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ—ಇವೆಲ್ಲಾ ಕಾಡಿನಂತೆ ಕಾಣುವುದು ಸಹಜ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವು ಸರಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದರೆ, ಈ ದುರಂತದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರುವುದೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ, ಸರಪಂಚ್, ಪೊಲೀಸ್ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಗದವನ್ನು ನೋಡಿತು; ಮಾನವನ ನೋವನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
ಜಿತು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿರದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಮೌನ ಪ್ರತಿಭಟನೆ. “ನನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಸತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇನ್ನೇನು ಸಾಕ್ಷಿ ಬೇಕು?” ಎಂಬ ಆಕ್ರಂದನ ಆ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿತ್ತು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೋವಲ್ಲ; ದೇಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಿತ್ಯದ ಹೋರಾಟ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಆಧುನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಆನ್ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಜನರಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ದಾಖಲೆಗಳೇ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಿಂತ ಮಾನವೀಯತೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಘಟನೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕೇವಲ ಬ್ಯಾಂಕ್ನದೇ ಅಲ್ಲ; ಸಮಾಜದದ್ದೂ ಹೌದು. ನಾವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿದ್ದೇವೋ, ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಬಡವನ ನೋವು ಸುದ್ದಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅದೇ ನೋವು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲರೂ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಜಿತು ಮುಂಡಾ ಘಟನೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಜನರ ಬದುಕನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಹುಟ್ಟಿವೆ; ಅವರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಲು ಅಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಕೇವಲ ಹಣದ ಲೆಕ್ಕ ನೋಡದೇ, ಮನುಷ್ಯರ ಬದುಕಿನ ನೋವನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಜಿತುಗಳು ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ಹೊತ್ತು ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟುವ ದಿನಗಳು ದೂರವಿಲ್ಲ.
ಈ ಘಟನೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಂದೇ—
“ನಿಯಮ ದೊಡ್ಡದಾ, ಮಾನವೀಯತೆ ದೊಡ್ಡದಾ?”
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ