ಶಿಕ್ಷಣ–ಆರೋಗ್ಯ: ಹಕ್ಕುಗಳೋ, ವ್ಯಾಪಾರದ ಸರಕುಗಳೋ?

ಜನರ ತೆರಿಗೆ ಹಣದಿಂದ ನಡೆಯುವ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಆದರೆ ಜನರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಯಾಕೆ ಕೊರತೆ?

– ಪರಶುರಾಮ ಪೇಟಕರ್, Petkar Media | ವಿಶೇಷ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ನಾವು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಬದುಕಿನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಕಡಿಮೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಎಂ. ವೆಂಕಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನೀಡಿರುವ ಕರೆ ಕೇವಲ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ, ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದೆ.

ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರು ದೇಶದ ಶೇ.55 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ನಗರ-ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರೋಗ್ಯ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಇದು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಮಾತಲ್ಲ; ಭಾರತದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಬದುಕಿನ ವಾಸ್ತವ ಚಿತ್ರಣವಾಗಿದೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೊಳಪಿನ ಹಿಂದೆ ಮರೆಯಾಗಿರುವ ಕತ್ತಲೆ

ಇಂದು ದೇಶ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ. ಆದರೆ ಆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಲಾಭ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಅಷ್ಟೊಂದು ಸಮಾಧಾನಕರವಾಗಿಲ್ಲ.

ಒಬ್ಬ ರೈತ ತನ್ನ ಮಗುವನ್ನು ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಿಸಲು ಜಮೀನು ಮಾರಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟಲು ಸಾಲ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಬಡವನು ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತಾದರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಿಂತ ಬದುಕು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಆಡಳಿತದ ಆದ್ಯತೆಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲವೂ ಮುಖ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ–ಆರೋಗ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ!

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಜನರ ಆಶಯಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಅಧಿಕಾರದ ರಾಜಕಾರಣ, ಪಕ್ಷಾಂತರ, ಜಾತಿ ಸಮೀಕರಣ, ಚುನಾವಣಾ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಭಾವದ ಪೈಪೋಟಿಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಅಜೆಂಡಾವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತದೆ? ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರ ಕೊರತೆ ನಿವಾರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ತುರ್ತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ? ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಶಾಲೆಗಳ ಕಟ್ಟಡ, ಶಿಕ್ಷಕರ ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಹಣದ ಕೊರತೆ ಎನ್ನುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದೇ ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯದ ಕಟುಸತ್ಯ.

ಖಾಸಗೀಕರಣ: ಪರಿಹಾರವೇ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಸಮಸ್ಯೆಯೇ?

ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ವಾದ. ಆದರೆ ಆ ಸೇವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕನ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಇಂದು ಶಿಕ್ಷಣ ಒಂದು ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಆದಾಯದ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದುರ್ಬಲವಾದಾಗ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೇ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ

ಭಾರತದ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಚಿತ್ರಣ. ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೊರತೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಭಾವ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಂತರ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಹೂಡಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.

ಜನರ ತೆರಿಗೆ, ಜನರ ಹಕ್ಕು

ಸರ್ಕಾರಗಳ ಬಳಿ ಇರುವ ಹಣ ಜನರ ತೆರಿಗೆ ಹಣ. ಆ ಹಣದ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ಜನರ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸುವುದಾಗಿರಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ವೆಚ್ಚವಲ್ಲ; ಅದು ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ಮಾಡುವ ಹೂಡಿಕೆ.

ಶಿಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಸಮಾಜವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವ ದೇಶವೂ ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಅಂತಿಮ ಮಾತು

ಮಾಜಿ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ವೆಂಕಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ: ಸರ್ಕಾರಗಳ ಮೂಲ ಕರ್ತವ್ಯ ಏನು?

ಜನರಿಗೆ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೈಗೆಟುಕುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಬದುಕು ಒದಗಿಸುವುದು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಆದರೆ ಇಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ನಡುವೆ ಈ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಮಸುಕಾಗುತ್ತಿರುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ.

ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲ; ಬಡವನ ಮಗನಿಗೂ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಿಗುವುದು, ರೈತನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಉತ್ತಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೊರೆಯುವುದು. ಆ ದಿನ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಸಿಗುತ್ತದೆ.