ಮಣ್ಣಿಗೆ ರೂಪ, ಭಕ್ತಿಗೆ ಬಣ್ಣ… ಐದು ದಶಕಗಳ ಗಣಪತಿ ಕಲೆಯ ಪರಂಪರೆ
ಬಾಗಲಕೋಟೆ | ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ವಿಶೇಷ
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಹಬ್ಬ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ನಡುವೆ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿ, ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾದ ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಕಲಾವಿದರ ಕೈಗಳು ಮಾತ್ರ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ರವಿ ಪೇಟಕರ್ ಅವರು ಅಂತಹ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಸುಮಾರು ಐದು ದಶಕಗಳಿಂದ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕಸುಬನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ತಂದೆಯವರು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಇದೀಗ ರವಿ ಪೇಟಕರ್ ಅವರು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
“ನಮ್ಮ ತಂದೆ ಅನಂತ ಪೇಟಕರ್ ರವರು ಗಣಪತಿ ತಯಾರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಇಲ್ಲದ ನಂತರ ನಾವು ಈ ಕಸುಬನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಕಳೆದ ಸುಮಾರು 25 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಾನು ಈ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.” ಎಂದು ರವಿ ಪೇಟಕರ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮೂರ್ತಿಯಾಗುವ ಗಣಪ
ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಿಕೆ ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನವರಿಯಿಂದಲೇ ಮಣ್ಣಿನ ಕೆಲಸ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣನ್ನು ತಂದು, ಅದನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸಿ, ಕುಟ್ಟಿ, ಪೇಸ್ಟ್ನಂತೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದೇ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಕಲಾವಿದನ ಕೈಚಳಕದಿಂದ ಗಣಪತಿಯ ರೂಪ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ರೂಪ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ಕಳೆದ ಒಂದು–ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಂದ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುವ ಕೆಲಸವೂ ಭರದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
“ಮಣ್ಣು ತಂದು ಅದನ್ನು ಹದ ಮಾಡಿ, ಕುಟ್ಟಿ ಪೇಸ್ಟ್ನಂತೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ನಂತರ ಮೂರ್ತಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈಗ ಕಳೆದ ಒಂದು–ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಂದ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ರವಿ.
ಈ ಬಾರಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸುಮಾರು 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಮೂರ್ತಿಗಳ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಶುದ್ಧ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬಣ್ಣಗಳ ಬಳಕೆ. ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಿಶ್ರಿತ ಮಣ್ಣನ್ನು ಬಳಸದೆ, ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪಿಓಪಿ ನಡುವೆ ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿಗೆ ಒತ್ತು
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಪಿಓಪಿ ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿ ತಯಾರಿಸುವ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
“ಪಿಓಪಿ ಗಣಪತಿಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿ ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಗಣಪತಿ ಅಭಿಯಾನ ನಡೆಸಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಬೇಕು.” ಎಂದು ರವಿ ಪೇಟಕರ್ ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲ; ಅದು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂಕೇತವೂ ಹೌದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಆಶಯ.
ಜನರಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಈ ಆಸಕ್ತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿ ತಯಾರಿಸುವ ಕಲಾವಿದರ ಬದುಕಿಗೂ ನೆರವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸ ಅವರದು.
ಕುಟುಂಬವೇ ಕಲೆ, ಕಸುಬೇ ಬದುಕು
ರವಿ ಪೇಟಕರ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಹಲವು ಸದಸ್ಯರು ಇದೇ ಕಸುಬಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 19–20ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಅವರು ಈ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದು, ಇದೀಗ ಸುಮಾರು 25 ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
“ನಮ್ಮ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲರೂ ಈ ಕಸುಬಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರೆ ನಮ್ಮಂತಹ ಕಲಾವಿದರ ಬದುಕಿಗೂ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ಎಂ.ಜಿ. ರಸ್ತೆಯ ವರಸಿದ್ಧಿ ವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರು ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರದ ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಸುಮಾರು 4 ಅಡಿಯಿಂದ 6 ಅಡಿ 6 ಇಂಚಿನವರೆಗೆ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮಣ್ಣಿಗೆ ರೂಪ ಕೊಟ್ಟು, ಬಣ್ಣ ತುಂಬಿ, ಭಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುವ ಈ ಕಲಾವಿದರ ಕೈಚಳಕದ ಹಿಂದೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಉದ್ಯೋಗವಿಲ್ಲ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ಐದು ದಶಕಗಳ ಕುಟುಂಬ ಪರಂಪರೆ, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಇದೆ.
ಈ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ತರುವ ಮುನ್ನ, ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ತಲೆತಲಾಂತರಗಳಿಂದ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರ ಬದುಕಿಗೂ ಬೆಂಬಲ ನೀಡೋಣ.
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ